ಆಚಾರ್ಯ ಚಾಣಕ್ಯನ ನೀತಿಯ ಐದನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ - 'ಜನ್ಮಭೂಮಿಯಂ ಹಿ ಯತ್ಯೆಕೊ ಭುನಕ್ತೀಖ್ ಶುಭಶುಭಂ. ಆಚಾರ್ಯ ಚಾಣಕ್ಯನ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಂತೆಯೇ, ಅವನು ಮಾತ್ರ ಪಾಪ ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣದ ಫಲಗಳನ್ನು ಹೊರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಅವನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ, ಅವನು ಮಾತ್ರ ನರಕದ ಯಾತನೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಮಾತ್ರ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಮನುಷ್ಯನ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಗಾತಿಯಲ್ಲ. ಅವನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸತ್ತಾಗಲೂ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯನು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಜನನ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಾಣಕ್ಯನು ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ನರಕ ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅನುಭವಿಸಿದ ಯಾತನೆಗಳ ಹೆಸರಲ್ಲದೆ ಬೇರೇನೂ ಅಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವನ ದುಃಖ ಅಥವಾ ನೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಚಾಣಕ್ಯ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಚಾಣಕ್ಯನು ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾವನ್ನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಬೇಕು, ಆದ್ದರಿಂದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಿದ್ಧನಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇತರರನ್ನು ಏಕೆ ನೋಡಬೇಕು? ಇತರರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿರಿ, ಅದು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಚಾಣ್ಯಕರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
