ಬೆಂಗಳೂರು: ತಂದೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಂಜೂರಾದ ಗೇಣಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಿತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಧಾರವಾಡ ಪೀಠ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸವಣೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಜಮೀನು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ನೀಡಿದ್ದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ. ಮುರಳೀಧರ ಪೈ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಿಗೆ ಭೂ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಗೇಣಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಮೀನು ಮಂಜೂರಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಆತನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲ. ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ದೊರೆತ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.
ತಂದೆಯ ನಿಧನದ ನಂತರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಿಗುವಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಪಾಲು ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ವಿವಾಹವಾಗಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ಏನಿದು ಹಾವೇರಿ ಜಮೀನು ವಿವಾದ?
ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸವಣೂರು ತಾಲೂಕಿನ ತವರಮೆಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಜಮೀನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಶಿವಪ್ಪ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರರು ಗೇಣಿದಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಬಳಿಕ ಭೂ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಜಮೀನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಶಿವಪ್ಪನವರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಅವರ ಪತ್ನಿ, ನಾಲ್ವರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು ಜಮೀನಿನ ಜಂಟಿ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಶಿವಪ್ಪನವರ ಮಗ ಬಸವರಾಜ್ ಮೃತಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಅವರ ವಾರಸುದಾರರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಪಾಲು ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ 1/7 ಪಾಲು ನೀಡಿದ್ದ ಕೋರ್ಟ್
ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಶಿಗ್ಗಾಂವಿಯ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ, ತಲಾ 1/7 ಭಾಗದ ಪಾಲು ನೀಡಿತ್ತು.
ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಹಾವೇರಿಯ ಮೊದಲ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೂ ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿತ್ತು.
ನಂತರ ಪ್ರಕರಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಧಾರವಾಡ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಬಂದಿತ್ತು. ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ತೀರ್ಪನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಗೇಣಿ ಜಮೀನಿನ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ಭೂ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಿಗೆ ಮಂಜೂರಾದ ಗೇಣಿ ಜಮೀನಿನ ಹಕ್ಕು ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಅರ್ಹ ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ವಿವಾಹಿತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಮದುವೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗದು ಎಂಬುದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.
ಈ ತೀರ್ಪು ಗೇಣಿ ಆಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕುಟುಂಬ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಸ್ತಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಕ್ಕು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.