ಜೈಪುರ: ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಡೀಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹಜ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಉತ್ಪನನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ವೇಳೆ 4,500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕುರುಹುಗಳು ಹಾಗೂ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಇರುವಿಕೆಯ ಕುರುಹುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. 23 ಮೀಟರ್ ಆಳಕ್ಕೆ ಈ ಉತ್ಪನನ ಇದೀಗ ತಲುಪಿದ್ದು, ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಡೆದ ಅತಿ ಆಳದ ಉತ್ಪನನ ಇದಾಗಿದೆ.
ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಸಪ್ತ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯು ಜೀವಂತವಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಈಗ ಕುರುಹುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. 2024ರ ಜ.10ರಿಂದಲೂ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನನ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಉತ್ಪನನದಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾರತ, ಹರಪ್ಪ ನಂತರದ, ಮೌರ್ಯ, ಗುಪ್ತ, ಕುಶಾಣರ ಕಾಲದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ವಸ್ತುಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮ ಲಿಪಿಯ ಪುರಾತನ ಮುದ್ರೆಗಳು, ಯಜ್ಞ ಕುಂಡ, ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ಶಿಲ್ಪ, ತಾಮ್ರದ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಮೂಳೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನಗಳು ಸೇರಿ 800ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದಾಗಿ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
