ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಮಜುಲಿ ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರ ಜಾದವ್ “ಮೊಲೈ” ಪಯೇಂಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ನಿರ್ಜನ ಮರಳು ದಿಬ್ಬವನ್ನು ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. “ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯ ಮನುಷ್ಯ” ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಅವರು, ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಮರಳು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮರಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಅರಣ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
1979ರಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ ಮರಗಳಿಲ್ಲದ ಮರಳು ದಿಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಾವುಗಳು ತಾಪದಿಂದ ಸತ್ತುಹೋಗಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಪಯೇಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಕಳವಳಗೊಳಿಸಿತು. ಆಗ ಅವರು ಸುಮಾರು 20 ಬಿದಿರು ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅರಣ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಶ್ರಮದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಮರಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಕಾಡನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು.
ಇಂದು “ಮೊಲೈ ಅರಣ್ಯ” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಕಾಡು ಅಸ್ಸಾಂನ ಜೋರ್ಹತ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೋಕಿಲಮುಖ್ ಪ್ರದೇಶದ ಬಳಿ ಸುಮಾರು 1,360 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯವು ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಖಡ್ಗಮೃಗ, ಜಿಂಕೆ, ಮೊಲ, ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡು ಇಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ತಂಗುತ್ತದೆ.
2008ರಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಕಾಡಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಂಡು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡರು. ನಂತರದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2013ರಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಬಂದ ಬೇಟೆಗಾರರನ್ನು ಪಯೇಂಗ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಡೆದು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು.
ಪಯೇಂಗ್ ಅವರ ಅಪಾರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, 2015ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿವೆ.
ಇಂದಿಗೂ ಅವರು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮರಳು ದಿಬ್ಬದಲ್ಲಿಯೂ ಅರಣ್ಯ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
