*ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ*
ಕನಕಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಶಾಲೆಯ ಬೋರ್ವೆಲ್ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರದ ಕಾರಣ, ಶಾಲಾ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ 2004 ರಲ್ಲಿ ಜಲಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರತಿದಿನ 9 ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಪೂರೈಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು. ನೀರಿನ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಅಳವಡಿಸಲು ಶಾಲೆ 93 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಪಾವತಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮೇ 6, 2004 ರಂದು ಅಧಿಕೃತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಜಲಮಂಡಳಿಯು ತನ್ನ ನೀರಿನ ದರಗಳನ್ನು 2016ರಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದಾಗ ಪ್ರೊ-ರೇಟಾ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ 4.32 ಕೋಟಿ ರೂ. ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರೊ-ರೇಟಾ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ 8.64 ಕೋಟಿ ರೂ. ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 12 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೂ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿ ಜಲಮಂಡಳಿ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿತ್ತು.
*ಶಾಲೆಯ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ*
ಈ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ನೋಟಿಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತು (ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಂ. 22615/2016). ತಾನು ಪ್ರೊ-ರೇಟಾ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 ರ ನೋಟಿಸ್ಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ನವೆಂಬರ್ 2014 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು 'ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ'ವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದ್ದ 1.01 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ತನ್ನ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಕೋರಿತ್ತು.
*ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು*
ಅರ್ಜಿದಾರರ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ವಾದಗಳನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದೆ.
- ಬಿಡಬ್ಲ್ಯುಎಸ್ಎಸ್ಬಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 16 ರ ಅಡಿ ಪ್ರೊ-ರೇಟಾ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ಜಲಮಂಡಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಎರಡು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ 2004ರ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡಾ, ಅದು ಮಂಡಳಿಯ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೀರುವಂತಿಲ್ಲ. ಮಂಡಳಿಯು ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸದಿದ್ದರೂ, ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
- ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯ ದರ ನಿಗದಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 'ವಸತಿ' (Residential) ಮತ್ತು 'ವಸತಿಯೇತರ/ವಾಣಿಜ್ಯ' (Non-residential/Commercial) ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳು ಮಾತ್ರ ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
- ಶಾಲೆಯ ವಾದವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿರುವ ಪೀಠ, ಅರ್ಜಿದಾರರೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆವರಣವನ್ನು 'ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣ' (Commercial complex) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.
*ಅಂತಿಮ ಆದೇಶ*
ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿ, ಜಲಮಂಡಳಿಯ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ನೋಟಿಸ್ಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ ಮತ್ತು 1.01 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮರುಪಾವತಿಯ ಶಾಲೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಶುಲ್ಕದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ (Mathematical computation) ಏನಾದರೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 120 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
*ಪ್ರಕರಣದ ವಿವರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳು*
- ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಖ್ಯೆ: ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಂಖ್ಯೆ 22615/2016
- ಮೇ 6, 2004: ಬೃಹತ್ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಜಲಮಂಡಳಿ ನಡುವೆ ಅಧಿಕೃತ ಒಪ್ಪಂದ.
- ನವೆಂಬರ್ 2, 2014 ರ ಮೊದಲು: "ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದರ"ವಾಗಿ 1.01 ಕೋಟಿ ರೂ. ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶಾಲೆ ಆರೋಪಿಸಿದ ಅವಧಿ.
- ಫೆಬ್ರವರಿ 18, 2016: ಪ್ರೊ-ರೇಟಾ ಶುಲ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಜಲಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಮೊದಲ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ.
- ಏಪ್ರಿಲ್ 2, 2016: ವಿವಾದವನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸಿದ ಜಲಮಂಡಳಿಯ ಎರಡನೇ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ನೋಟಿಸ್.
- 2016: ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ನೋಟಿಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯಿಂದ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ.
