ನವದೆಹಲಿ: ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿರುವ ‘ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆ-1988’ರ ಕಲಂ 164ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ‘ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ (ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ) ಯೋಜನೆ-2026’ಕ್ಕೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ. ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರದ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದೀವಾಲಾ ಮತ್ತು ಕೆ.ವಿ. ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು ಈ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ವಿಮೆ ಇಲ್ಲದ ವಾಹನಗಳ ಅಪಘಾತಕ್ಕೂ ಈ ಯೋಜನೆ ಅನ್ವಯವೇ?: ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿ (ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಿತ್ರ) ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಗೌರವ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಹಾಗೂ ಅರ್ಜಿದಾರರು ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಗಮನ ಸೆಳೆದು, "ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆ ಕೇವಲ ವಿಮೆ ಹೊಂದಿರುವ (Insured) ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ವಿಮೆ ಇಲ್ಲದ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕ ಅಥವಾ ಮಾಲೀಕನೇ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಲ್ಲ," ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಪೀಠ, ಈ ನಿಯಮವು ವಿಮೆ ರಹಿತ ವಾಹನಗಳ ಅಪಘಾತಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಪಡೆದು ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ (ASG) ವಿಕ್ರಮಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು.
ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯುವ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು:
ಯೋಜನೆಯ 6ನೇ ನಿಯಮದನ್ವಯ ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಅಥವಾ ಮೃತರ ವಾರಸುದಾರರು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಕ್ಲೈಮ್ಸ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ (MACT) ಮುಂದೆ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಕ್ಲೈಮ್ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಇ-ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಈ ಅರ್ಜಿಯು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಅಪಘಾತ ನಡೆದ 90 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಯು ಸವಿಸ್ತಾರ ಅಪಘಾತ ವರದಿಯನ್ನು (DAR) ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಬೇಕು.
-
ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.
-
ವಿಮಾ ಕಂಪನಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ, ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ 30 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಪರಿಹಾರದ ಹಣವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ ಮುಂದೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಿಹಾರ ವಿಲೇವಾರಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಸಲಹೆಗಳು:
ದೇಶದ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳು, ವಸೂಲಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಕ್ಲೈಮ್ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 5 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತಗಲುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಯಿತು. ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್‌ಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕೋರಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸದ್ದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ನೋಟಿಸ್:
2023ರ ವಾರ್ಷಿಕ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳ ವರದಿಯನ್ನು 2025ರ ಆಗಸ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹಿಂದಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಪೀಠ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ. ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸದಿರಲು ಕಾರಣವೇನು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಜಿಗಳ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 25, 2026 ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ.
