बेळगाव : माजी सैनिक, वीरनारी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांच्या कल्याणासाठी भारतीय लष्कराच्या वतीने रविवारी, ४ ऑक्टोबर रोजी बेळगावमधील शिवाजी क्रीडांगणावर त्रिसेवा माजी सैनिक मेळावा आणि रोजगार मेळाव्याचे आयोजन करण्यात आले. या मेळाव्याला मोठा प्रतिसाद मिळाला असून, सुमारे ५,२३० माजी सैनिक, वीरनारी, आश्रित आणि कुटुंबीयांनी सहभाग नोंदविला. रोजगार मेळाव्यात २४ कंपन्यांनी सहभाग घेत ७२८ रोजगार संधी उपलब्ध करून दिल्या, तर १,४७० उमेदवारांनी नोकरीसाठी अर्ज केले.
दि मराठा लाईट इन्फंट्री रेजिमेंटल सेंटर आणि मराठा लाईट इन्फंट्री रेकॉर्ड्स यांच्या वतीने, मुख्यालय दक्षिण भारत क्षेत्र तसेच कर्नाटक आणि केरळ सब एरिया यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा उपक्रम राबविण्यात आला.
कर्नाटक आणि केरळ सब एरियाचे जनरल ऑफिसर कमांडिंग मेजर जनरल भारत मेहतानी हे कार्यक्रमाचे प्रमुख पाहुणे होते. मराठा एलआयआरसीचे कमांडंट, ओआयसी रेकॉर्ड्स आणि स्टेशन कमांडर ब्रिगेडियर गिरीश उपाध्याय यांच्या नेतृत्वाखाली कार्यक्रम पार पडला.
पेन्शनपासून कायदेशीर मदतीपर्यंत विविध सेवा एकाच छताखाली
माजी सैनिकांना सरकारी कार्यालयांचे वारंवार फेरे मारावे लागू नयेत, यासाठी विविध सेवा एकाच ठिकाणी उपलब्ध करून देण्यात आल्या. पेन्शन, स्पर्श (SPARSH), आधार, पॅन कार्ड, बँकिंग आणि लष्करी नोंदींसंबंधीच्या कामांसाठी २१ रेकॉर्ड्स कार्यालयांसह विविध विभागांचे प्रतिनिधी उपस्थित होते.
याशिवाय आरोग्य तपासणी आणि दंतचिकित्सा शिबिर, कायदेशीर मार्गदर्शन, तक्रार निवारण तसेच विविध प्रशासकीय समस्यांच्या निराकरणासाठी व्यवस्था करण्यात आली होती. त्यामुळे माजी सैनिक आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना एकाच ठिकाणी अनेक सेवांचा लाभ घेता आला.
दोन ज्येष्ठ माजी सैनिकांचा विशेष सन्मान
देशसेवेत उल्लेखनीय योगदान दिलेल्या दोन ज्येष्ठ माजी सैनिकांचा कार्यक्रमात गौरव करण्यात आला.
मद्रास रेजिमेंटचे सुभेदार शांतय्या, एसएम यांनी १९६५ आणि १९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धांत सहभाग घेतला होता. शौर्यपूर्ण कामगिरीबद्दल त्यांना सेना पदकाने सन्मानित करण्यात आले होते.
तसेच, मराठा लाईट इन्फंट्रीच्या १७/५ तुकडीतील १०३ वर्षीय माजी सैनिक सिपाई दत्तू पाटील यांचाही सन्मान करण्यात आला. त्यांनी १९४३ ते १९४६ या कालावधीत लष्करी सेवा बजावली होती. त्यांना १९३९–४५ स्टार, बर्मा स्टार आणि वॉर मेडल हे सन्मान प्राप्त झाले होते.
मेळाव्यात मार्गदर्शन करताना मेजर जनरल भारत मेहतानी यांनी माजी सैनिक आणि त्यांच्या कुटुंबीयांच्या आर्थिक कल्याणासाठी करण्यात आलेल्या उपाययोजनांची माहिती दिली.
त्यांच्या माहितीनुसार, सेवेतून वैद्यकीय कारणांमुळे किंवा अन्य कारणांनी अपात्र ठरविण्यात आलेल्या १७४ सैनिकांसाठी सुमारे १३ कोटी रुपये, ७९ लष्करी कुटुंबांसाठी १.५ कोटी रुपये आणि ३,००० हून अधिक कुटुंबांसाठी सेवेनंतरच्या दाव्यांअंतर्गत सुमारे १७.५ कोटी रुपयांची आर्थिक मदत उपलब्ध करून देण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे. या मदतीची एकत्रित रक्कम सुमारे ३२ कोटी रुपये होते.
माजी सैनिकांच्या अडचणींचे त्वरित निराकरण करण्यासाठी २४ तास कार्यरत मदतसेवा उपलब्ध असल्याचेही त्यांनी सांगितले. तसेच स्पर्श प्रणाली, पेन्शन आणि बँकिंग तपशीलांच्या नावाखाली होणाऱ्या सायबर फसवणुकीपासून सावध राहण्याचे आवाहन केले.
या मेळाव्याचे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे माजी सैनिकांसाठी आयोजित रोजगार उपक्रम. एकूण २४ कंपन्यांनी सहभाग घेत विविध क्षेत्रांतील ७२८ रोजगार संधी उपलब्ध करून दिल्या. यासाठी १,४७० उमेदवारांनी अर्ज सादर केले.
लष्करी सेवेतून निवृत्त झाल्यानंतर दुसऱ्या करिअरची सुरुवात करू इच्छिणाऱ्या माजी सैनिकांना या रोजगार मेळाव्यामुळे नवीन संधी उपलब्ध झाल्या.
सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि वीरनारींशी संवाद
मेळाव्यात ढोल-ताशा, जॅझ आणि सिल्व्हर बँडसह विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर करण्यात आले. या कार्यक्रमांनी उपस्थितांचे लक्ष वेधून घेतले.
लष्करी अधिकाऱ्यांच्या पत्नींनी वीरनारी, शहीद सैनिकांच्या माता आणि विधवांशी संवाद साधला. त्यांच्या समस्या, गरजा आणि अपेक्षा जाणून घेत त्यांना आवश्यक सहकार्य देण्याच्या दृष्टीने चर्चा करण्यात आली.
माजी सैनिकांचे आरोग्य, आर्थिक सुरक्षितता, प्रशासकीय कामे, कायदेशीर मदत आणि रोजगार या महत्त्वाच्या विषयांना एकाच व्यासपीठावर स्थान देणाऱ्या या त्रिसेवा मेळाव्यामुळे लष्कर आणि माजी सैनिकांमधील संबंध अधिक दृढ करण्यास मदत झाली.