ಸಂವಿಧಾನದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅನುಮೋದಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 34 ರಿಂದ 38 ಕ್ಕೆ (глаವ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ) ಹೆಚ್ಚಿಸುವ 'ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ (ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂಖ್ಯೆ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ, 2026' ಅನ್ನು ಸಂಸತ್ತು ಬುಧವಾರ (ಆಗಸ್ಟ್ 5) ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಮೇ 16 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಈ ಹೊಸ ಹಣಕಾಸು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ತರಲಾಗಿದೆ.
ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು, ವಿಶೇಷ ರಜೆ ಅರ್ಜಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಭಾರದಿಂದಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 145(3) ರ ಪ್ರಕಾರ ಸಂವಿಧಾನದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 'ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠ' (Constitution Bench) ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅಂತಹ ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಮ್ಮ ನಿಯಮಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೈನಂದಿನ ಕಲಾಪಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
1950 ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 8 ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 2019 ರಲ್ಲಿ 34 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ 2026 ರ ಮಸೂದೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 38 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗೆ ಐದು, ಏಳು ಅಥವಾ ಒಂಬತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಲಿದ್ದು, ನಿಯಮಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಲಭ್ಯವಿರಲಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ, ಅನುಮೋದಿತ ಬಲಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರತ ಬಲಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 6 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ 35 ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, 3 ಹುದ್ದೆಗಳು ಖಾಲಿ ಇವೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾದ ಹುದ್ದೆಗಳು ಭರ್ತಿಯಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಇದರ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಜನ ಲಭಿಸಲಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು 2009 ರ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಆಯೋಗವು ಎಚ್ಚರಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸ್ವರೂಪ, ಸಮರ್ಥ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯವೂ ಇದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ಕೆಲಸಗಳ ನಡುವಿನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿದೆ.
