ಧೈರ್ಯ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ನಾಡಪ್ರೇಮದ ಪ್ರತೀಕವಾದ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಹೋರಾಟ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿ
ಬಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ | ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ
ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯ, ಸಾಹಸ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿದಿರುವ ಹೆಸರು ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವಿಸ್ತರಣಾವಾದಿ ನೀತಿಗೆ ತಲೆಬಾಗದೆ, ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ವೀರವನಿತೆ ಅವರು. ಅವರ ಜಯಂತಿ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ರಾಣಿಯ ಜನ್ಮದಿನದ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲ; ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿನವೂ ಹೌದು.
ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಬೆಳೆದ ಧೈರ್ಯ
ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರು 1778ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23ರಂದು ಇಂದಿನ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಕತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಧೈರ್ಯ, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು, ಮುಂದೆ ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಣಿಯಾಗಿ ಆಡಳಿತದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಜೀವನವು ಮಹಿಳೆಯರು ಆಡಳಿತ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ಹೋರಾಟ
ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷ ಉಂಟಾಯಿತು. ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರು ದತ್ತುಪುತ್ರ ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪನನ್ನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದೆ ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ಮುಂದಾದರು.
ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರದ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ 1824ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧ ಎದುರಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಥ್ಯಾಕರೆ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಘಟನೆ ಈ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟವಾಯಿತು.
ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇನಾ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸೇನಾನಿಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದರೂ, ಕೊನೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಬೈಲಹೊಂಗಲದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. 1829ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 21ರಂದು ಅವರು ನಿಧನರಾದರು.
ಸೋಲಿನಲ್ಲೂ ಸೋಲದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ
ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರ ಹೋರಾಟವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿರೋಧವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಹೋರಾಟವು 1857ರ ಮಹಾ ಬಂಡಾಯಕ್ಕೂ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಮೊದಲೇ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಗಾರರು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಕಿತ್ತೂರಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರ ಹೆಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಸಂದೇಶವೇನು?
ಇಂದು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವಾಗ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಹಾರ ಹಾಕಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಧೈರ್ಯ, ನ್ಯಾಯದ ಪರ ನಿಲುವು, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಜನಹಿತದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ, ಶಿಕ್ಷಣ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಅನ್ಯಾಯ, ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಮಾಜವು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ಇಂತಹ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದೇ ವೀರವನಿತೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ.
ಸಮಾರೋಪ
ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರ ಜೀವನಗಾಥೆ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಧೈರ್ಯದ ದೀಪವಾಗಿ ಬೆಳಗುತ್ತಿದೆ. ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಬಲದ ಎದುರು ಸತ್ಯ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಅವರ ನೆನಪು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಅಜರಾಮರ.
ವೀರವನಿತೆ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ನಮನಗಳು. ಅವರ ಶೌರ್ಯ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ನಾಡಪ್ರೇಮ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸದಾ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಲಿ.
— ಬಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ
