ಮಂಗಳೂರು: ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಪರಿಣಾಮ ಮನೆಗಳು ಬಿಕೋ ಎನ್ನುತ್ತಿರುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮಾನವೀಯ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ಕಾರಣ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿರುವ ವೃದ್ಧರು, ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದವರು ಹಾಗೂ ರೋಗಿಗಳ ಆರೈಕೆಯ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಪಂಚಾಯಿತಿಯೇ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ.
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ವಂಡ್ಸೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಪ್ಯಾಲಿಯೇಟಿವ್ ಕೇರ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
2025ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆ, ಇದೀಗ ಏಳು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿಗೆ ಉಚಿತ ಮನೆ ಆಧಾರಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅತೀ ಅಸಹಾಯಕರಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂಚಾಯತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025ರಲ್ಲಿ ‘ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪಂಚಾಯಿತಿ’ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಂಡ್ಸೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ ಲಭಿಸಿದೆ.
ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಮುಂಬೈ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಲಸೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ವೃದ್ಧರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿಯೇ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತುರ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾದಾಗ ನೆರೆಹೊರೆಯವರೇ ಮೊದಲ ನೆರವಿಗೆ ಧಾವಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
ಮಕ್ಕಳು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ವೃದ್ಧರಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಆರೈಕೆ ಕೂಡ ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉಡುಪು ಬದಲಿಸುವುದು, ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿ ಮಾಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಪಡೆಯುವುದು ಸಹ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಯೋಜನೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿರಾಮಯ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಉದಯ್ ಕುಮಾರ್ ಶೆಟ್ಟಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ನಡುವೆಯೂ ಜನರು ಗೌರವಯುತ ಬದುಕು ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ 2024-25ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ಯಾಲಿಯೇಟಿವ್ ಕೇರ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಘೋಷಣೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಈ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ವಂಡ್ಸೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ಚಿತ್ತೂರು, ಇದೂರು ಕುಂಜ್ನಾಡಿ, ಅಲೂರು, ಹಕ್ಲಾಡಿ, ಹೆಮ್ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಕೆರಾಡಿ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿತು. ಈ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಈ ಎಲ್ಲ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಸೇರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೊಸೈಟೀಸ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ‘ನಿರಾಮಯ ಸೊಸೈಟಿ’ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಪ್ಯಾಲಿಯೇಟಿವ್ ಕೇರ್ನಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಯಾಗಿರುವ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದರು.
ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಮೂಲದ ಪ್ಯಾಲಿಯಂ ಇಂಡಿಯಾ ಹಾಗೂ ಕೇರಳದ ಯಶಸ್ವಿ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಯೋಜನೆಯಡಿ 305 ಮಂದಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ 217 ಮಂದಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ 71 ಮಂದಿ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ನರ್ಸ್ಗಳು, ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿಸ್ಟ್ಗಳು, ಸಮಾಲೋಚಕರು ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತಂಡವು ಬಾಡಿಗೆ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವಾಗಿ ದೊರೆತ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಏಳು ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ನೋವು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿ, ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಆರೈಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸೇವೆಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಮೃತದೇಹ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಫ್ರೀಜರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಉಚಿತವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಜೆಟ್ 53.7 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಇಲಾಖೆ 7 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ನೆರವು ನೀಡಿದೆ. ಉಳಿದ ಹಣ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಸೆಸ್ ನಿಧಿ, ಸಿಎಸ್ಆರ್ ನೆರವು, ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ದಾನಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ 1.28 ಏಕರೆ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ 4.5 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಲಿಯೇಟಿವ್ ಕೇರ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರಾಮಯ ಸೊಸೈಟಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ.