ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಏರ್ ಚೀಫ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಅಮರ್ ಪ್ರೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತವು 114 ಹೊಸ ರಫೇಲ್ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಮುಂದಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಭೇಟಿ ನಡೆದಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನ ಖರೀದಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಗಳ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, ಭಾರತವು ರಫೇಲ್ ಜೆಟ್ ಖರೀದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಇದೀಗ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಬೆಲೆ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಬೆಂಬಲದ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಎರಡು–ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ದೊರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದು, ನಂತರ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕೃತ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಲಿವೆ. ಒಪ್ಪಂದವು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಅಂತಿಮಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಾಯುಪಡೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಈ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಭೇಟಿ ಕೇವಲ ಔಪಚಾರಿಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಡಸಾಲ್ಟ್ ಏವಿಯೇಷನ್ ಮತ್ತು MBDA ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚರ್ಚೆಗಳು ಕೇವಲ ವಿಮಾನ ಖರೀದಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೇ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಏಕೀಕರಣದಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ, ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಜೂನ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆ ಭೇಟಿ ನಡೆದರೆ, ರಫೇಲ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚಾ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ–ಸರ್ಕಾರ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಅನುಮೋದಿತ 42 ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ಗಳ ಬಲವಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇವಲ 29 ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ಗಳಷ್ಟೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮಿಗ್-21 ಸೇರಿದಂತೆ ಹಳೆಯ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕೊರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 114 ಹೊಸ ಬಹುಪಾತ್ರ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು, ರಫೇಲ್ ಅನ್ನು ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ವಾಯುಪಡೆ 36 ರಫೇಲ್ ಜೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ. ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟು 114 ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 94 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ತಯಾರಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಡಸಾಲ್ಟ್ ಏವಿಯೇಷನ್ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಹೊಂದುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಶೇಕಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ–ಫ್ರಾನ್ಸ್ ರಫೇಲ್ ಸಹಕಾರ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. 2016ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಪ್ಪಂದದಡಿ 36 ರಫೇಲ್ ಜೆಟ್ಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿತರಣೆ ಈಗಾಗಲೇ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಅಂಬಾಲಾ ಮತ್ತು ಹಸಿಮಾರಾ ವಾಯುನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಹೊಸ ಜೆಟ್ಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಬಳಿ 36 ರಫೇಲ್ ಜೆಟ್ಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ನೌಕಾಪಡೆಯಿಗಾಗಿ 26 ರಫೇಲ್-ಎಂ ವಿಮಾನಗಳ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೂ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 114 ಹೊಸ ಜೆಟ್ಗಳ ಒಪ್ಪಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ರಫೇಲ್ ಫ್ಲೀಟ್ 176ಕ್ಕೆ ಏರಲಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ವಾಯುಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
